Τεχνολογία

28 Ιανουαρίου 1986: Η ημέρα που πάγωσε το αμερικανικό διαστημικό πρόγραμμα (βίντεο)

Το δυστύχημα του Challenger αποτέλεσε καμπή για το αμερικανικό διαστημικό πρόγραμμα, οδηγώντας σε πολυετή διακοπή πτήσεων και σε ριζικές αλλαγές στα πρωτόκολλα ασφάλειας.

της Αρετής Γιαλουσάκη

Στις 28 Ιανουαρίου 1986, η διαστημική αποστολή STS-51-L κατέληξε σε μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες στην ιστορία της εξερεύνησης του Διαστήματος. Το διαστημικό λεωφορείο Challenger διαλύθηκε μόλις 73 δευτερόλεπτα μετά την εκτόξευσή του από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα, μπροστά στα μάτια εκατομμυρίων τηλεθεατών. Και τα επτά μέλη του πληρώματος έχασαν τη ζωή τους.

Η εκτόξευση πραγματοποιήθηκε ένα ψυχρό πρωινό, με θερμοκρασίες σημαντικά χαμηλότερες από τα όρια ασφαλείας. Παρά τις ανησυχίες που είχαν εκφραστεί από μηχανικούς πριν από την πτήση, η αποστολή προχώρησε κανονικά, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά που δασκάλα επρόκειτο να ταξιδέψει στο Διάστημα.

Λίγο μετά την απογείωση, το σκάφος διαλύθηκε στον αέρα, προκαλώντας σοκ στις Ηνωμένες Πολιτείες και διεθνώς. Το γεγονός μεταδόθηκε ζωντανά, καθώς η αποστολή είχε έντονο εκπαιδευτικό και συμβολικό χαρακτήρα.

My TV recording on the morning of Jan. 28, 1986. Challenger STS-51L (33). pic.twitter.com/n5Edn4Igs1

— Space Shuttle Almanac (@ShuttleAlmanac) January 28, 2026

Η αιτία της καταστροφής

Η πολύμηνη έρευνα που ακολούθησε κατέληξε σε σαφή συμπεράσματα. Σύμφωνα με τα επίσημα πορίσματα της NASA, η καταστροφή προκλήθηκε από αστοχία σε ελαστικό δακτύλιο στεγανοποίησης (O-ring) σε έναν από τους στερεούς προωθητικούς πυραύλους. Οι εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες της ημέρας εμπόδισαν τον μηχανισμό να λειτουργήσει σωστά, επιτρέποντας τη διαρροή καυτών αερίων.

Η διαρροή αυτή προκάλεσε δομική βλάβη στην εξωτερική δεξαμενή καυσίμων, οδηγώντας τελικά στη διάλυση του διαστημικού λεωφορείου.

Ένα πλήγμα με βαθύτερες συνέπειες

Πέρα από την τεχνική αστοχία, η έρευνα ανέδειξε σοβαρά οργανωτικά προβλήματα, ελλιπή επικοινωνία και υποβάθμιση των προειδοποιήσεων από επιστημονικό προσωπικό. Το δυστύχημα του Challenger αποτέλεσε καμπή για το αμερικανικό διαστημικό πρόγραμμα, οδηγώντας σε πολυετή διακοπή πτήσεων και σε ριζικές αλλαγές στα πρωτόκολλα ασφάλειας.

Η απώλεια των επτά αστροναυτών άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στη συλλογική μνήμη και υπενθύμισε με σκληρό τρόπο ότι η εξερεύνηση του Διαστήματος συνοδεύεται από υψηλό ρίσκο και βαριά ευθύνη.

Σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μετά, η τραγωδία του Challenger παραμένει σημείο αναφοράς για την επιστημονική κοινότητα και ένα διαρκές μάθημα για τη σημασία της ασφάλειας, της διαφάνειας και της λήψης αποφάσεων με γνώμονα τα δεδομένα και όχι τα χρονοδιαγράμματα.