Με υπογραφή...
«Η επιχείρηση Γρόνθος»
Τα αιματηρά επεισόδια στην Κοφίνου της Κύπρου, που έφεραν στα πρόθυρα πολέμου Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους.
Θέλεις έγκυρη και άμεση ενημέρωση;Βρες μας πρώτους στη GoogleΗ ομαλή συνύπαρξη των δύο κοινοτήτων στην Κύπρο ήταν μία εξίσωση για δυνατούς λύτες.
Ειδικά μετά τον αγώνα της ΕΟΚΑ κατά των Βρετανών, στα μέσα της δεκαετίας του 1950, οι αντιπαραθέσεις αυξήθηκαν και σταδιακά «οι πιο σκληροί πήραν τα ηνία!».
Οι πιο σοβαρές διακοινοτικές ταραχές έλαβαν χώρα το 1963, στις «ευαίσθητες περιοχές» Κοφίνου και Αγίων Θεοδώρων.
Η τουρκοκυπριακή πλευρά στηριζόταν στην ηγεσία σκληροπυρηνικών, που είχαν και στενές σχέσεις με τον τουρκικό παράγοντα!
Τον Νοέμβριο του 1967, στα χωριά υπήρχαν ισχυροί τουρκοκυπριακοί θύλακες, ενώ ειδικά το χωριό Κοφίνου έλεγχε απόλυτα την ομαλή λειτουργία του οδικού δικτύου Λευκωσίας, Λεμεσού, στο οποίο συχνά πυκνά οι Τουρκοκύπριοι δημιουργούσαν προβλήματα.
Ο Μακάριος έκρινε πως η κατάσταση έπρεπε να «καθαρίσει». Ο Γρίβας κινήθηκε άμεσα και, με ισχυρές δυνάμεις, κατέλαβε τους Αγίους Θεοδώρους, ετοιμάζοντας κίνηση και για την Κοφίνου.
Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση 40 χλμ. από τη Λευκωσία, νοτιοδυτικά της Λάρνακας, σε υψόμετρο 150 μέτρων. Από τον Σεπτέμβριο του 1967, ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Εσωτερικών, Αναστασίου, ενημέρωσε την Εθνική Φρουρά να λάβει μέτρα, ώστε να πάψουν τα προβλήματα που δημιουργούσαν οι Τουρκοκύπριοι στην περιοχή, σημειωτέον πως η Κυπριακή Κυβέρνηση είχε ήδη ξεκινήσει επαφές στον ΟΗΕ για το θέμα αυτό!
Στελέχη της Εθνικής Φρουράς ενημέρωσαν τον Γρίβα και αποφασίστηκε επιχείρηση!
Ο στρατηγός έφυγε για την Αθήνα για «διαβουλεύσεις» στις αρχές Οκτωβρίου, ενώ στις 10/10 επρόκειτο να επιστρέψει στο νησί! Όμως, την ημέρα εκείνη, το αεροσκάφος που θα εκτελούσε την πτήση ανατινάχτηκε πάνω από τη θαλάσσια περιοχή της Ρόδου, με 56 θύματα… Ο Γρίβας δεν ήταν στους επιβάτες, καθώς ο υπουργός Άμυνας και Εσωτερικών, Γεωρκάτζης, είχε στείλει μήνυμα να μην ταξιδέψει για λόγους ασφαλείας!
Η άποψη που κυριαρχούσε, πάντως, ήταν πως στην Κοφίνου η κατάσταση έπρεπε να τελειώσει και να επικρατήσει ομαλότητα στις επικοινωνίες! Οι συζητήσεις στον ΟΗΕ «σκάλωναν στις παροτρύνσεις για διάλογο», ενώ τουλάχιστον στην Αστυνομία δόθηκε διαταγή για αυστηρά μέτρα αστυνομικού χαρακτήρα στην περιοχή!
ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΗΣ ΚΟΦΙΝΟΥ, ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΓΡΟΝΘΟΣ
Στις 14 Νοεμβρίου 1967, τα χωριά ήταν κυκλωμένα από αστυνομικές και στρατιωτικές δυνάμεις, με πυροβολικό, θωρακισμένα και καταδρομείς.
Το επιτελείο Γρίβα είχε πληροφόρηση πως οι Τουρκοκύπριοι είχαν ναρκοθετήσει πολλούς δρόμους. Οι εντολές προς στρατιωτικούς και αστυνομικούς ήταν «πως αν δέχονταν πυρά, να ανταπέδιδαν άμεσα!».
Η παρουσία των ενστόλων στην Κοφίνου δεν έφερε αντιδράσεις… αρχικά! Ωστόσο, στις 15 Νοεμβρίου, έκτακτο σήμα προς τον Γρίβα έκανε λόγο πως μεικτή περίπολος δέχτηκε πλήγματα από αγνώστους, πιθανότατα από τους Αγίους Θεοδώρους.
Ο στρατηγός έδωσε διαταγή για απάντηση και εκκαθαριστικές επιχειρήσεις όπου χρειαζόταν!
Μέχρι το βράδυ της 15ης Νοεμβρίου, κάθε εχθρική δράση στην Κοφίνου και όπου αλλού είχε τελειώσει! Οι στρατιωτικές και οι αστυνομικές δυνάμεις «ολοκλήρωσαν το έργο τους με δυναμικό τρόπο».
Ο απολογισμός ήταν τραγικός: 24 νεκροί Τουρκοκύπριοι και ένας Ελληνοκύπριος. Οι άστεγοι από τους βομβαρδισμούς θέσεων… ακόμη και σε κατοικημένες περιοχές, ξεπερνούσαν τους 1.000.
Στην ελληνοκυπριακή και στην ελληνική πλευρά η ικανοποίηση ήταν έκδηλη, αλλά στην τουρκική και στην τουρκοκυπριακή πλευρά η είδηση κλόνισε τους πάντες! Να σημειωθεί πως τις προηγούμενες ημέρες είχε συλληφθεί και κρατηθεί για λίγες ημέρες ο Ραούφ Ντεκτάς, ηγετική μορφή των Τουρκοκυπρίων από τα χρόνια εκείνα.
Στην Ελλάδα στάλθηκε τελεσίγραφο από την Τουρκία, παράλληλα με κινητοποίηση αεροναυτικών δυνάμεων πέριξ του νησιού!
Η τουρκική πλευρά ζητούσε απομάκρυνση ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων από την Κύπρο, ανάκληση του Γρίβα και διάλυση της Εθνικής Φρουράς. Φυσικά, γινόταν άμεσα λόγος για εισβολή!
Υπήρξε παρέμβαση των ΗΠΑ, με τον Σάιρους Βανς να πηγαινοέρχεται μεταξύ Αθήνας, Άγκυρας και Λευκωσίας.
Στη Μερσίνα τουρκικές δυνάμεις προετοιμάζονταν για απόβαση, ενώ στη Θράκη υπήρχε έντονη κινητικότητα από πλευράς τους. Κι όλα αυτά, ενώ στην Τουρκία διοργανώθηκαν μεγάλες ανθελληνικές συγκεντρώσεις, ενώ ο Βανς τύγχανε θερμής υποδοχής από Τούρκους φοιτητές. Ο Αμερικανός διπλωμάτης, σε συνάντησή του με τον βασιλιά Κωνσταντίνο, του αποκάλυψε πως, σε περίπτωση ελληνοτουρκικού πολέμου… η Ελλάς, κι ίσως και η Τουρκία, να δέχονταν επίθεση από τη Βουλγαρία και τη Γιουγκοσλαβία.
Με εντολή της χουντικής κυβέρνησης άρχισε σταδιακά η αποχώρηση της ελληνικής μεραρχίας από το νησί. Η Εθνική Φρουρά δεν διαλύθηκε… και σταδιακά η κατάσταση ομαλοποιήθηκε!
Πολλά έχουν ειπωθεί και γραφτεί για το ποιος ευθύνεται για τα γεγονότα στην Κοφίνου.
Το 1986, σε συνεδρίαση της Βουλής στην Αθήνα, ο Α. Παπανδρέου έριξε ευθύνες στη χουντική κυβέρνηση, υποστηρίζοντας πως η αντίστοιχη κυπριακή είχε άγνοια. Τόνισε δε πως στη συνέχεια η προπαγάνδα έπληξε ως φταίχτη πλέον τον Μακάριο.
Χωρίς σημαντικές διαφοροποιήσεις ήταν και η τοποθέτηση του τότε αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Κωνσταντίνου Μητσοτάκη.
Πάντως, από τα γεγονότα της Κοφίνου και μετά, σταδιακά οι σχέσεις Μακαρίου και Γρίβα άρχισαν να βαραίνουν… ενώ το 1973, 1974 ήταν πλέον λίαν προβληματικές!
Η πιο στοχευμένη παρατήρηση, όμως, έγινε από τον Κ. Μητσοτάκη: «Με τα γεγονότα της Κοφίνου, άρχισε η τραγωδία της Κύπρου, που ακόμη συνεχίζεται».
Ακολουθήστε το antenna.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις!