Με υπογραφή...

Τελευταία ενημέρωση : 19/11/2026 21:05

Αλ. Παπάγος 50 χρόνια στις επάλξεις!

Ζωή μυθιστορηματική από έφηβος μέχρι το τέλος του. Από το Ιππικό στην Αρχιστρατηγία…. Αιχμάλωτος στην Γερμανία -- Στρατάρχης και τελικά Πρωθυπουργός – ορκωμοσία 19/11/52

Στις 28 Μαΐου 1951, ο Στρατάρχης Παπάγος, «έβγαλε» μετά από 50+ χρόνια στην στρατιωτική στολή….κι αποφάσισε να εμπλακεί στην πολιτική, εν μέσω σφοδρών αντιδράσεων….αρχής γενομένης από το Παλάτι!

Η σχέση Παπάγου και Βασιλιά Παύλου, δεν ήταν και οι καλύτερες δυνατές, παρότι ο Στρατάρχης είχε συμβάλει τα μέγιστα στην νίκη του Εθνικού Στρατού, στον Εμφύλιο.

Το ενδεχόμενο να κατέβει στον πολιτικό στίβο -  σήμανε πως ένα πρόσωπο ιδιαίτερα δημοφιλές,, θα μπορούσε εύκολα να πορευτεί αυτόνομα στο στίβο αυτό, χωρίς να είναι εύκολο να δεχτεί υποδείξεις.

Η τελευταία συνάντηση των δύο ισχυρών ανδρών, λίγο πριν την παραίτηση του Στρατάρχη – υπήρξε διαβεβαίωση περί μη εμπλοκής στην πολιτική.

Όμως ο δυναμικός «στρατιώτης», προχώρησε! Ίδρυσε τον ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟ με σκοπό να λάβει μέρος στις εκλογές του `51  -  συγκεντρώνοντας 36,53%, αλλά ήταν  τα κεντρώα κόμματα που σχημάτισαν κυβέρνηση συνασπισμού υπό τον Πλαστήρα  --- που αποδείχτηκε βραχύβια.

Αμέσως μετά την ίδρυση του κόμματος, ο Βασιλιάς Παύλος θεώρησε πως ο Παπάγος τον εξαπάτησε – και ζήτησε από τον Τσακαλώτο να τον συλλάβει, κάτι που δεν έγινε. Η ίδια διαταγή δεν εκτελέστηκε και από άλλους Ανώτατους Αξιωματικούς.

Οκτώβριο του `52 προκηρύχθηκαν νέες εκλογές για τις 16-11. Το Κόμμα Παπάγου σάρωσε με σχεδόν 50% και 238 Έδρες. Στις 19 Νοεμβρίου του 1952 ο πρώην Στρατάρχης, ορκίστηκε μαζί με την Κυβέρνησή του, ενώπιον του Βασιλέως.

Με τον Σπυρίδωνα Μαρκεζίνη στο Υπουργείο Οικονομίας και χάρις των στοχευμένων του επιλογών, η οικονομία θα ανασυνταχθεί  και με την υποτίμηση του εθνικού νομίσματος κατά 50% το `53 – θα δημιουργήσεις συνθήκες, που αποδείχτηκαν σωτήριες τόσο για ανάκαμψη όσο και για επενδύσεις.

Παράλληλα ο Παπάγος «είδε με καλό μάτι» τον αγώνα  στην Κύπρο κατά των Βρετανών.

Ήταν καθαρά στραμμένος στην Δυτική σφαίρα επιρροής και συνεργασίας  -- ενώ δεν αντέδρασε τόσο δυναμικά όταν ξέσπασε το πογκρόμ κατά του Ελληνισμού στην Πόλη τον 9/1955.

Ίσως κι εξαιτίας της κλονισμένης του υγείας, καθώς στις 4/10/1955 έφυγε από τη ζωή – εν ενεργεία πρωθυπουργός – κηδευόμενος με τεράστιες τιμές!

ΜΙΣΟΣ ΑΙΩΝΑΣ ΣΤΟ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑ

Ο Αλέξανδρος Παπάγος ήταν γόνος μεγαλοαστικής οικογένειας με σαφής φιλοβασιλικούς προσανατολισμούς!

Γεννήθηκε το 1883 στην Αθήνα. Φοίτησε στην Σ.Σ.Ε και κατόπιν σε αντίστοιχες στρατιωτικές Σχολές στη Γαλλία.

Το 1906 εντάχθηκε στον Ε.Σ με το βαθμό του Ανθυπίλαρχου (Ιππικού).

Το 1910 διετέλεσε Υπασπιστής του Βενιζέλου και στους Βαλκανικούς Πολέμους, ήταν Διαγγελέας (Α` Αγγελιοφόρος) του Αρχιστράτηγου Κωνσταντίνου.

Το `17 αποστρατεύθηκε και  εξορίστηκε από το καθεστώς Βενιζέλου, επέστρεψε 3 χρόνια αργότερα, για να αποστρατευτεί και πάλι το `26 από το Κίνημα λ  Λεοναρδόπουλου - Γαργαλίδη. Επανήλθε όμως και στο Κίνημα του 1935, πίεσε έντονα τον πρωθυπουργό Τσαλδάρη, ώστε να λύσει άμεσα το Πολιτειακό με δημοψήφισμα.

Το `36 ανέλαβε επί Κονδύλη το Χαρτοφυλάκιο των Στρατιωτικών. Η σχέση του με τον Μεταξά φαίνεται πως ήταν εποικοδομητική.  Τοποθετήθηκε Αρχηγός ΓΕΣ και κατόπιν Αρχιστράτηγος (Αρχηγός ΓΕΕΘΑ). Στη κατοχή παρέμεινε στην Ελλάδα, αναπτύσσοντας αντιστασιακή δράση μέχρι τη σύλληψή του.

Επέστρεψε στην Ελλάδα τον Ιούλιο του `45 και το `47 του απονεμήθηκε ο βαθμός του Στρατάρχη ε.α, με απονομή ειδικής στραταρχικής ράβδου.

Τοποθετήθηκε Μεγάλος Αυλάρχης από τον Βασιλιά Παύλο και στις 19/1/49  Αρχιστράτηγος των Ε.Δ, κατά την τελευταία φάση του Εμφυλίου.

Το `50 συνέβαλε καθοριστικά στην ίδρυση του Υπουργείου Άμυνας και του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας – μάλιστα ήταν και ο πρωτος Αρχηγός.

ΟΙ ΑΙΧΜΑΛΩΤΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΟΙ

Στη περίοδο της κατοχής ο Παπάγος ίδρυσε μαζί με άλλους Ανώτατους Αξιωματικούς την αντιστασιακή οργάνωση ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΙΕΡΑΡΧΙΑ. Η δράση της κράτησε μόλις 3 μήνες, διάστημα κατά το οποίο τα μέλη της ήρθαν σε επαφή με τις συμμαχικές δυνάμεις στην Αίγυπτο, με σκοπό να δρομολογηθούν κινήσεις στην κατεχόμενη Ελλάδα.

Όμως η οργάνωση προδόθηκε και εξαρθρώθηκε από τους Γερμανούς.

Ο Παπάγος συνελήφθη, μαζί με τους Αντιστρατήγους Κων.νο Μπακόπουλο, Παναγιώτη Δέδε, Ιωάννη Πιστίκα και Γεώργιο Κοσμά – εκ των πρωταγωνιστών του Έπους στην Αλβανία (Βόρειο Ήπειρο) το 1940-41. Δεν συνελήφθη ο εκ των ιδρυτών Δημ. Παπαδόπουλος.

Οι 5 Στρατηγοί μεταφέρθηκαν σιδηροδρομικός στην Θεσσαλονίκη, ανακρίθηκαν και κατόπιν υπό άθλιες συνθήκες, μεταφέρθηκαν με τραίνο στην Γερμανία. Κρατήθηκαν αρχικά στο Φρούριο Κενιχστάιν της Σαξωνίας. Στο Παπάγο χορηγήθηκε ξεχωριστό δωμάτιο, ενώ οι άλλοι τέσσερις κρατήθηκαν σε δύο δωμάτια. Στο ίδιο Φρούριο κρατούνταν ακόμη 60 Ανώτατοι Αξιωματικοί από Γαλλία, Ολλανδία και Βέλγιο. Παραδόξως οι Έλληνες Στρατηγοί, δεν ετύγχαναν της ίδιας φροντίδας με τους υπολοίπους….οι οποίοι πάντως φρόντιζαν ώστε και οι (5) να νιώθουν κάπως καλύτερα στον χώρο (ρουχισμό, τρόφιμα, αλληλογραφία κτλ).

Λίγους μήνες αργότερα οι 5 Στρατηγοί μετακινήθηκαν στο Στρατόπεδο Σαχσενχάουζεν, κοντά στο Βερολίνο. Στο χώρα αυτό φιλοξενούνταν άτομα και στρατιωτικοί, με δράση κατά του Γερμανικού ‘Έθνους και Κράτους - - ενώ οι συνθήκες ήταν πολύ άσχημες. Όλοι τους διέμεναν σε ξύλινες παράγκες, περιφραγμένες και με περιορισμούς σε κάθε δραστηριότητα. Τους επιτρέπονταν να λαμβάνουν κάθε δέμα ή γράμμα από τους συγγενείς τους και το ΕΡΥΘΡΟ ΣΤΑΥΡΟ, ενώ τους διατέθηκαν δύο στρατιώτες Δρίβας και Δημητρίου  - κρατούμενοι επίσης – ως ορντινάτσες.

Σταδιακά τα μέτρα ασφαλείας αυξήθηκαν στο στρατόπεδο – ενώ οι συμμαχικοί βομβαρδισμοί δημιουργούσαν ανησυχία.

Την Άνοιξη του `45 το στρατόπεδο εκκενώθηκε και οι κρατούμενοι μεταφέρθηκαν στα νότια της χώρας, στο Φλόσεμνπουργκ, κατόπιν στο Νταχάου και τελικά στο Αυστριακό Τυρόλο -- πριν  απελευθερωθούν από Αυστριακούς αντιστασιακούς και Αμερικανούς στρατιώτες.

Μέσα Μαΐου του `45 οδηγήθηκαν για μερικές ημέρες στην Ιταλία και κατόπιν με Αμερικανικό στρατιωτικό αεροσκάφος στην Ελλάδα, όπου έτυχαν συγκινητικής υποδοχής.

ΤΙΜΕΣ…ΤΙΜΕΣ…ΤΙΜΕΣ….

Στον Παπάγο απονεμήθηκαν πλήθος μεταλλίων και παρασήμων  -  για την προσφορά του στους Πολέμους από το 1912 – 1949.

Μεταξύ αυτών:

Αριστείο Ανδρείας (Ταξιάρχης / Διοικητής) – Η ΚΟΡΥΦΑΊΑ Ελληνική Διάκριση για ανδρεία πολεμική και ηγεσία στα πεδία των μαχών.

Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Σωτήρος – κορυφαίο Τάγμα Αριστείας στην χώρα.

Μεγαλόσταυρος του Βασιλικού Τάγματος Γεωργίου Α`.

Μεγαλόσταυρος ΤΟΥ Βασιλικού Τάγμα τος του Φοίνικος

Μετάλλιο Στρατιωτικής Αξίας.

Επίσης έτυχε ξεχωριστών τιμών και απονομής παρασήμων από την Βρετανία και τις ΗΠΑ για την προσφορά του στον Β` Παγκόσμιο Πόλεμο.